Yapay Zekâ Arama Optimizasyonu (GEO ve AEO)

Yapay zekâ arama optimizasyonu nedir?

Yapay zekâ arama optimizasyonu, bir markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google AI Overviews gibi yapay zekâ motorlarının verdiği cevaplarda anılması ve kaynak gösterilmesi için içeriğin, yapılandırılmış verinin ve bot erişiminin düzenlenmesidir. Hedef bir sonuç sayfasında sıralanmak değil, cevabın içinde alıntılanabilir olmak.

Bu alanda iki kısaltma kullanılıyor. GEO (Generative Engine Optimization, üretken motor optimizasyonu), cevabı kendisi yazan motorlarda kaynak gösterilmeyi hedefliyor. AEO (Answer Engine Optimization, cevap motoru optimizasyonu), soruya tek ve doğrudan cevap veren sistemlerde seçilen cevap olmayı hedefliyor. Pratikte ikisi aynı çalışmanın iki yüzü; ayrıntıları GEO nedir ve AEO nedir yazılarında anlattık.

Kullanıcı soruyu artık yalnızca arama motoruna sormuyor. Bu motorlar tek bir cevap kuruyor ve o cevabın içinde birkaç kaynağı anıyor. Anılmayan marka, kullanıcı hiçbir sonuca tıklamadan elenmiş oluyor.

Hangi yapay zekâ motorlarında görünmeyi hedefliyoruz?

Çalışmayı sekiz motor üzerinden yürütüyoruz: ChatGPT, Perplexity, Google Gemini ve AI Overviews, Claude, Microsoft Copilot, Meta AI, Brave Leo ve DuckDuckGo. Her motor siteye farklı bir botla ya da farklı bir arama dizini üzerinden ulaşıyor; bu yüzden ilk iş, sitenin bu botların her birine açık olup olmadığını tek tek kontrol etmek.

Bir botun robots.txt'de, güvenlik duvarında ya da içerik dağıtım ağında engellenmesi, o motorun cevabında kaynak gösterilme şansını kapatıyor. Engellerin çoğu bilinçli değil; varsayılan bir güvenlik ayarından geliyor.

SEO, GEO ve AEO bu hizmette nasıl birleşiyor?

SEO sitenin aranıp bulunabilir olmasını, GEO yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilmesini, AEO ise soruya verilen doğrudan cevap olarak seçilmesini hedefliyor. Yapay zekâ motorlarının çoğu cevap kurarken arama dizinlerinden yararlandığı için üçü birbirinin üstüne kuruluyor: SEO zemin, GEO ve AEO o zeminin üstündeki katman.

Teknik altyapısı zayıf bir sitede önce SEO tarafını düzeltmeyi öneriyoruz; taranamayan bir sayfanın yapay zekâ cevabında kaynak gösterilmesi de zor. Üç kavramın farkını ayrıntılı ele aldığımız yazı: SEO, GEO ve AEO arasındaki fark.

Yapay zekâ arama optimizasyonuna neler dahil?

Hizmetimiz beş kalemden oluşuyor: yapay zekâ botlarına erişim denetimi, şema ve varlık işaretlemesi, alıntılanabilir içerik yapısı, marka bilgisinin farklı kaynaklarda tutarlı hâle getirilmesi ve marka anılma takibi. İlk iki kalem teknik, üçüncüsü içerik, son ikisi markanın sitenin dışında nasıl anlatıldığıyla ilgili.

• Bot erişim denetimi. robots.txt, güvenlik duvarı ve içerik dağıtım ağı ayarlarının yapay zekâ botlarına göre kontrolü; sayfaların JavaScript çalıştırılmadan da okunabilmesi.
• Şema ve varlık işaretlemesi. Kuruluş, hizmet, kişi, ürün ve SSS kayıtlarının JSON-LD ile işaretlenmesi. Model sayfanızın ne olduğunu tahmin etmiyor, okuyor.
• Alıntılanabilir içerik yapısı. Soru başlıkta aynen soruluyor, cevap ilk paragrafta veriliyor; karşılaştırmalar tabloyla, süreçler numaralı listeyle yazılıyor.
• Marka bilgisi tutarlılığı. Ad, adres, telefon, kuruluş yılı ve hizmet tanımlarının site, işletme profili, dizinler ve sosyal profillerde aynı olması.
• Marka anılma takibi. Sektörünüzdeki gerçek sorular düzenli aralıklarla motorlara soruluyor, cevapta kimin geçtiği kaydediliyor.

Bu siteyi de aynı kurallarla kurduk: robots.txt'de yapay zekâ botları isimle izinli, llms.txt dosyası içerikten otomatik üretiliyor, kuruluş ve hizmetler tek bir şema grafiğinde tanımlı. Kendi siteniz için kısa bir kontrol listesi isterseniz: Yapay zekâ aramasında görünmek: 2026 için pratik kontrol listesi.

Google AI Overviews'ta kaynak gösterilmek için ne gerekiyor?

Google AI Overviews'ta kaynak gösterilmek için ayrı bir işaretleme ya da başvuru yok. Sayfanın Google tarafından taranıp indekslenmiş, arama sonucunda alıntı gösterilmeye uygun ve sorulan soruya açık bir cevap veriyor olması gerekiyor. Yani temel koşullar klasik SEO ile aynı; fark, cevabın sayfa içinde ne kadar net ve kolay bulunur yazıldığında.

Bu yüzden AI Overviews çalışması bizde iki taraflı yürüyor: teknik tarafta indeksleme ve snippet ayarları kontrol ediliyor, içerik tarafında soru başlıklarının altına kısa ve doğrudan cevaplar yazılıyor. Google'ın kendi yapay zekâ özetlerine giren sayfalar genellikle bu sorunun cevabını ilk paragrafta veren sayfalar.

Yapay zekâ markanızı nereden tanıyor?

Yapay zekâ motorları bir markayı yalnızca kendi sitesinden değil, onun hakkında yazılmış her şeyden tanıyor: işletme profilleri, dizinler, haberler, sosyal profiller ve sektör listeleri. Bu kaynaklarda ad, adres, hizmet tanımı ya da kuruluş yılı birbirini tutmuyorsa model hangi bilginin doğru olduğundan emin olamıyor ve markayı anmak yerine başka bir kaynağı seçiyor.

Marka bilgisi tutarlılığı çalışmasında önce markanızın sitenin dışında nasıl anlatıldığının bir dökümünü çıkarıyoruz. Eskimiş adresler, kapanmış hizmetler ve çelişen tanımlar düzeltildiğinde motorların sizi doğru anlatma olasılığı artıyor.

ChatGPT SEO ile yapay zekâ arama optimizasyonu aynı şey mi?

ChatGPT SEO, yapay zekâ arama optimizasyonunun yalnızca ChatGPT'ye odaklanan adı. Biz çalışmayı tek motora göre değil, sekiz motora göre kuruyoruz; çünkü kullanıcılar aynı soruyu ChatGPT'ye, Gemini'ye ve Perplexity'ye soruyor ve bu motorlar farklı kaynaklardan beslenebiliyor. Temel kurallar ortak, ölçüm motor motor ayrı yapılıyor.

Yapay zekânın alıntılayabileceği içerik nasıl yazılır?

Yapay zekânın alıntılayabileceği içerik, bağlamından koparıldığında da ayakta duran bölümlerden oluşur. Her bölüm bir soruyla açılır, ilk paragraf o soruya 40–60 kelimelik doğrudan bir cevap verir, ayrıntı sonra gelir. Rakamlar, süreler ve fiyat aralıkları sitenin her yerinde aynı yazılır; çelişen bilgi kaynak gösterilme şansını düşürür.

• Başlıklar kullanıcının sorduğu biçimde: "Kurumsal web sitesi kaç günde yapılır?"
• Tanım sayfalarında ilk cümle tanım; kısaltmaların açılımı ilk geçtiği yerde.
• Karşılaştırmalar tabloyla, adımlar numaralı listeyle.
• Her iddia sayfada bir kez ve doğrulanabilir biçimde; övgü cümlesi yerine somut bilgi.
• Görünen her soru-cevap için SSS şeması; aynı soru iki sayfada işaretlenmiyor.

Bu sayfadaki her başlık da bu kalıpla yazıldı.

Çalışma ay ay nasıl ilerliyor?

Yapay zekâ arama optimizasyonu bizde aylık yürüyor ve en az 3 ay sürüyor. İlk ay bot erişimi denetleniyor, soru listesi çıkarılıyor ve başlangıç ölçümü alınıyor. İkinci aydan itibaren şema, içerik ve marka bilgisi düzeltmeleri devreye giriyor; her ay aynı sorular yeniden sorularak değişim kaydediliyor.

1. Başlangıç ölçümü (1. ay). Sektörünüzdeki gerçek sorulardan bir liste; bu soruların sekiz motora sorulması ve cevapta kimin geçtiğinin kaydı.
2. Erişim denetimi (1. ay). Botların siteye ulaşıp ulaşamadığı, sayfaların JavaScript olmadan okunup okunamadığı.
3. Şema ve varlık işaretlemesi (1–2. ay). Kuruluş, hizmet ve SSS kayıtları; sayfalar arası tutarlı kimlikler.
4. İçeriğin yeniden yapılandırılması (2–3. ay). Mevcut sayfaların soru-cevap kalıbına getirilmesi, eksik soruların yeni bölümlerle kapatılması.
5. Marka bilgisi tutarlılığı (2–3. ay). İşletme profili, dizinler ve sosyal profillerdeki bilgilerin siteyle eşitlenmesi.
6. Aylık ölçüm ve değerlendirme (her ay, 3. ay sonunda toplu). Anılma oranının değişimi, yapay zekâ kaynaklı trafik ve sonraki dönemin planı.

Başlangıç ölçümünde hangi sorular soruluyor?

Başlangıç ölçümünde, müşterinizin karar vermeden önce yapay zekâya sorduğu türden sorular kullanılıyor: belirli bir şehirde ya da sektörde hangi firmayla çalışılacağı, iki seçenek arasındaki fark, bir hizmetin fiyatı ve süresi, bir ürünün kime uygun olduğu. Liste sizinle birlikte kuruluyor ve her ay aynı biçimde yeniden soruluyor.

• Öneri soruları: "İzmir'de kurumsal web sitesi yaptırmak için hangi ajanslar var?"
• Karşılaştırma soruları: "Hazır e-ticaret altyapısı mı, özel yazılım mı?"
• Fiyat ve süre soruları: "Kurumsal web sitesi kaç haftada yapılır, ne kadar tutar?"
• Marka soruları: "Moyo ne iş yapar, nerede?" biçiminde, markanızın doğru anlatılıp anlatılmadığını gösteren sorular.

Marka sorularında yanlış bilgi çıkarsa, örneğin eski bir adres ya da artık verilmeyen bir hizmet, bu bilginin hangi kaynaktan geldiğini bulmak düzeltmenin ilk adımı oluyor.

Hangi sonucu ne zaman görürsünüz?

Bot erişimi ve şema düzeltmeleri ilk ay tamamlanıyor; içerik ve marka bilgisindeki değişikliklerin cevaplara yansıması, motorların sayfaları yeniden okumasına bağlı olduğu için birkaç ay alıyor. Sonucu tek bir ekran görüntüsüyle değil, başlangıçta kurduğumuz soru listesindeki anılma oranının aylar içindeki değişimiyle izliyoruz.

Yapay zekâ cevapları aynı soruya her seferinde aynı olmuyor; bu yüzden ölçüm tek sorgu değil, tekrarlanan bir soru listesi üzerinden yapılıyor. Bunun yanında site kayıtlarında yapay zekâ botlarının ziyaretleri ve bu motorlardan gelen yönlendirme trafiği izleniyor. ChatGPT'de ya da herhangi bir motorda görünmeyi garanti etmiyoruz; kimse edemez. Kurduğumuz şey, anılma olasılığını artıran koşullar.

Yapay zekâ arama optimizasyonunun fiyatı neye göre belirleniyor?

Yapay zekâ arama optimizasyonu aylık, kapsama göre fiyatlanıyor; sabit paket satmıyoruz. Rakamı sitenin büyüklüğü, takip edilecek soru sayısı, yeniden yapılandırılacak içerik miktarı ve markanızın sitenin dışındaki kayıtlarının durumu belirliyor. Aylık bedeli başlangıç ölçümünden sonra, kapsamı kalem kalem yazarak veriyoruz.

Sürekli SEO çalışması zaten bizde yürüyorsa teknik denetimin önemli bir kısmı yapılmış oluyor. Web sitesi projelerinin aralıkları web sitesi fiyatları sayfasında. Markanızın bugün hangi motorda nasıl anıldığını görmek için AI görünürlüğünüzü ölçtürün.

Bu hizmet kimler için uygun?

Yapay zekâ arama optimizasyonu, müşterisi karar vermeden önce soru soran ve karşılaştırma yapan işletmeler için uygun: danışmanlık, eğitim, turizm, yazılım, profesyonel hizmetler ve araştırılarak satın alınan ürünler. Sitesi henüz taranamıyor ya da temel SEO sorunları çözülmemişse, önce o tarafı düzeltmeyi öneriyoruz.